9:00 - 18:00

Dushanbadan - Shanbagacha

+(99890)994-60-90

Murojaat uchun

Facebook

Twitter

 

Author: Rahim Jumaniyoz

Notiqlik san'ati - Rahimboy Jumaniyozov rasmiy sayti > Articles posted by Rahim Jumaniyoz (Page 16)

Ibrat va iftixor maktabi

[vc_row triangle_shape="no"][vc_column][vc_single_image image="4839" img_size="full"][vc_empty_space][vc_column_text]Shunday insonlar bo‘ladiki, ularning hayoti ibrat, o‘zlari ham, so‘zlari ham o‘rnak bo‘ladi. Ulardagi ilohiydan berilgan yuksak boshqarish madaniyatiga havas qilasan kishi. Ularning tiynatida olimlik va odamiylik fazilatlari o‘zaro uyg‘un bo‘ladi. Ta’limni ham, tarbiyani ham, muomala va muloqotni ham o‘z joyiga qo‘ya oladi. Hayot yo‘li butun bir jamiyatimizning qalbu qiyofatini o‘zida aks ettira oladi. SHu haqda so‘z ochsam, beixtiyor ko‘p yillar mobaynida ta’lim va tarbiya tushunchalarini taqdiriga aylantirgan, ta’lim tizimida uzoq yillar rahbarlik lavozimlarida ishlab kelgan Risboy Haydarovich Jo‘raevni eng avvalo, tilga olaman. E’zozli ustozimiz qutlug‘ yoshlarga etgan bo‘lsalar-da, ular hamon ilk safda, shogirdlariga o‘rnak va saboq maktabi...

Continue reading

Ismda jism ma’nosi

                             (Navoiy mahoratiga chizgilar) Alisher Navoiy  “Xamsa”sining boqiyligiga mezon uning har bir davr uchun umumbashariy mavzularda so‘z aytolgani uchungina emas, balki, har bir misra zamiriga olam-olam ma’no joylay olish iqtidoridandir. Buni birgina “Xamsa ” misolida aytish ham mumkin. Mutafakkirning so‘z sehrini teran his eta olish, so‘zga qat-qat ma’no bag‘ishlash mahorati, har bir badiiy lavha, obraz, detal hamda badiiy san’atlarni asarning g‘oyaviy mazmunini ochishga yo‘naltira olish salohiyati bilan bog‘liq. Biz quyida shoirning poetik iqtidori bilan bog‘liq birgina xususiyat haqida gapirmoqchimiz. Bu- adibning “Xamsa”dagi ko‘pgina obraz nomlariga muhim ijtimoiy-ramziy ma’nolarni singdira olishida, yanada...

Continue reading

Sahnaviy nutq va notiq nutqi ta’sirchanligi hamda poetik xususiyatlarining namoyon bo‘lishida innovatsion texnologiyalarning mohiyati

  (The essence of innovation technologies in appearing poetic features and the influence of orator speech, scene speech.)   Rahimboy Jumaniyozov. Filologiya fanlari nomzodi, “Sahna nutqi” kafedrasi dotsenti   Annotatsiya   Innovatsiya, pedagogik texnologiya, interaktiv metodlar, kommunikatsiya kabi so‘z va so‘z birikmalari ta’limning deyarlik barcha yo‘nalishlariga kirib borganligi quvonarlidir. Bulardan ko‘zlangan maqsad zamon bilan hamqadamlik va yangiliklarni, ilmiy-nazariy ma’lumotlarni ta’sirchan, tez va oson etkazish muammolarini hal etishdir. Ta’lim-tarbiya ta’sirchanligi taraqqiyotning talabigina bo‘lib qolmay, balki bilim olish, intellektual salohiyatni oshirish, o‘zlashtirish darajasining yuksalishi bilan ham belgilanadi. Ushbu maqolada sahnaviy nutq va notiqlik san’atining o‘ziga xosligi, aktyorlik mahoratini shakllantirishda innovatsion texnologiyalarning o‘rni masalasiga munosabat bildiriladi.     Na sovremennom etape v sistemu obrazovaniya...

Continue reading

Rahimboy Jumaniyozov, filologiya fanlari nomzodi, TVXTXQTMOI dotsentining yo‘llangan savollarga javoblari

Hozirgi kunda zaxira, vaholanki, putur so‘zlari imlosida hamda Xadicha, Muhammad ismlarining yozilishicha turli xil munozaralar kelib chiqmoqda. Aslida, qaysi variantlar to‘g‘ri hisoblanadi? R.J.:  Bu masalaga yondashishda o‘zlashgan so‘zlarning asliyatiga e’tibor qilish muhimmi yoki tilimizdagi ifodalanishiga, ya’ni orfoepik xususiyatlarini nazarda tutish muhimmi degan masalani hal qilish kerak. Odatda, maxsus til komissiyasi kengashidan o‘tib tasdiqlangan, mutaxassislar ko‘rigidan o‘tgan, shu asosda chop etilgan imlo lug‘atlariga tayanish zarur. YUqorida keltirilgan so‘zlarning asliyatiga e’tibor qiladigan bo‘lsak, “zahira” zohir, zuhur, mazhar so‘zlariga o‘zakdosh bo‘lib keluvchi arab tili orqali kirib kelgan so‘z. Uning lug‘aviy ma’nosi paydo bo‘lish, ko‘rinish, namoyon bo‘lish ma’nolariga yaqin. “Zahra” esa o‘t xaltasi,...

Continue reading

Yоzma nutq san’atlari

Yоzma nutq bilan bog‘langan qator san’atlar, aytish mumkinki, kasb-hunarlar ham bo‘lgan. Ular ham ajdodlarimiz e’tiboridan chetda qolmagan. Kaykovus «Qobusnoma»sida tilga olingan dabirlik, munshiylik, kotiblik ana shular sirasiga kiradi. Aslida, bu kasb, hunar, lekin uni san’at darajasiga ko‘tarishgan. Agar «dabir (ish yurituvchi) va kotib bo‘lsang, yozma nutqni yaxshi egallagil, xatni yaxshi bilgil va ko‘p yozmokni odat qilgil, toki, yaxshiroq, mohir bo‘lgaysen». Yоzma nutq sirlarini bilish xat ilmini egallashni ham taqozo qiladi. Qog‘oz yuziga tushgan chiroyli xat zavq-shavq uyg‘otadi. SHuning uchun mirzolik, munshiylik, xattotlik uzviy bog‘liq. Ularning mashqi doimiy, uzluksiz bo‘lishi zarurligi uqtiriladi. Xoja Ismoil kotiblarga doimo shunday derkan: «O‘zimning kotibligimda har shanba kuni...

Continue reading

Ijod va ijro, usul va uslub uyg‘unligi

Ta’lim va nutq jarayonini nutq nadaniyati va uning yuqori cho‘qqisi notiqlik san’atisiz tasavvur qilish qiyin. Nimanidir, kimgadir aytish, tinglash, anglash va anglatish ehtiyoji odamzod paydo bo‘libdiki mavjud. U turli xil tarzda va har xil ko‘rinishlarda aks etib kelgan. Har qanday nutqning qanday usulda etkazilishi nuqtai nazaridan notiqlikning o‘ziga xos turlari paydo bo‘lgan. Ular orasida sahna nutqi o‘zining mohiyat e’tibori bilan qiymatlidir. Xususan, teatr san’atining ta’sirchanligini usiz tushunish mushkul. Mahmudxo‘ja Behbudiyning: “Teatr – bu ibratxonadir”,- degan fikrlariga monand holda Prezidentimiz I. Karimov: “YOshlarni to‘g‘ri yo‘lga boshlashda pand-nasihat bilan kifoyalanib bo‘lmaydi”, mazmunidagi mulohazalarni keltirar ekanlar, teatrga e’tibor har qachongidan ham kuchli bo‘lishini...

Continue reading

Qiroatxonlik nima?

Qiroatxonlik – ifodali o‘qish san’ati. Aslida, qissaxonlik, suxandonlik ham uning muayyan ko‘rinishlaridan. O‘ziga xos o‘qish yo‘li va uslubini o‘z ichiga olgan bu san’at qiroat qoidalari bilan turli xalqlarda mavjud bo‘lgan. Evropada nazmni nasrga, nasrni nazmga moyil qilib o‘qish usulida ham qiroatxonlikning ayrim qirralari bor. Qiroat oddiy so‘zlashuv uslubi va ohangidan farq qilgani holda, musiqiylikka moyilligi bilan ajralib turadi. Arabiy qiroatga tajvid koidalari bilan o‘qiluvchi qur’on tilovati misoldir. Qur’on yoddan yoki manbaning o‘zidan o‘qiladi. Har ikkalasida ham qiroatga rioya etiladi. Oddiy so‘zlashuv bilan qo‘shiq orasidagi ohang mushtarakligi uning tabiatini belgilaydi. Bu xususiyat forsiy va turkiy qiroatga ham tegishli. Jangnoma, oshiqona yoki falsafiy...

Continue reading

Pedagog kasbiy kompetensiyasining takomillashuvida ritorik mahoratning o‘rni

Kasbiy layoqat kasbiy mahorat bilan uyg‘un. Fanlar yo‘nalishida o‘qituvchining salohiyati va qobiliyati masalasi ko‘pgina muammolarning ijobiy hal etilishida muhim rol o‘ynaydi. O‘z fanini nazariy jihatdan chuqur bilish, yuksak intellektual salohiyatga ega bo‘lish mumkin, lekin ma’lumotni, axborotni o‘quvchi qalbu ongiga singdirish, etkazish yo‘llari, aniqrog‘i, o‘tkazish masalasi muhim muammoligicha qolmoqda. O‘quvchining diqqat-e’tibori, qiziqishi bilan qiziqmasdan turib ta’lim-tarbiya jarayonining sifati va samarasini tasavvur etish mushkul. Buning uchun o‘qituvchi ikkita asosni doimo e’tiborda tutishi zarur. Bu ta’limning talabi nutq bilan, tarbiyaning talabi xulq bilan ekanligi omilidir. O‘quvchida ham shu xususiyatlarning mujassamini ko‘rishni istagan pedagog, avvalo, nutqiy va xulqiy madaniyatning o‘z tiynatida bo‘lishiga erishishi maqsadga muvofiq....

Continue reading

Pedagog kasbiy kompetensiyasining takomillashuvida ritorik mahoratning o‘rni

Kasbiy layoqat kasbiy mahorat bilan uyg‘un. Fanlar yo‘nalishida o‘qituvchining salohiyati va qobiliyati masalasi ko‘pgina muammolarning ijobiy hal etilishida muhim rol o‘ynaydi. O‘z fanini nazariy jihatdan chuqur bilish, yuksak intellektual salohiyatga ega bo‘lish mumkin, lekin ma’lumotni, axborotni o‘quvchi qalbu ongiga singdirish, etkazish yo‘llari, aniqrog‘i, o‘tkazish masalasi muhim muammoligicha qolmoqda. O‘quvchining diqqat-e’tibori, qiziqishi bilan qiziqmasdan turib ta’lim-tarbiya jarayonining sifati va samarasini tasavvur etish mushkul. Buning uchun o‘qituvchi ikkita asosni doimo e’tiborda tutishi zarur. Bu ta’limning talabi nutq bilan, tarbiyaning talabi xulq bilan ekanligi omilidir. O‘quvchida ham shu xususiyatlarning mujassamini ko‘rishni istagan pedagog, avvalo, nutqiy va xulqiy madaniyatning o‘z tiynatida bo‘lishiga erishishi maqsadga muvofiq....

Continue reading

ONLAYN TIZIMIDAGI XALQARO ANJUMAN

[vc_row triangle_shape="no"][vc_column][vc_empty_space][vc_column_text]Izlagan imkon topadi. Xalqimizning bu naqli bejiz emas. Har qanday holatda, har qanday sharoitda bo‘lmasin ta’lim masalasiga e’tibor davlatimizning ustuvor sisyosatiga aylangani rost. Uning rivojini ta’minlash ilm ma’rifat va raqamli iqtisodiyot bilan bog‘liq ekanini davrning o‘zi ko‘rsatmoqda. Uchta amaliyot bugungi kunning talabi ekani aniq. Bu ijtimoiy masofalanish, uyda qolish va masofadan ishlash. Demak, internet orqali bu masalani hal etish o‘ziga xos ijobiy ko‘rsatkichlarga ega bo‘lmoqda. Hatto, xalqaro miqyosdagi xorijlik mutaxassislar bilan hamkorlikda bu jarayonning tashkil etilishi imkoniyatlar darvozasini ochmoqda. Kuni kecha TIQXMMIda xorijiy universitetlar bilan onlayn tizimida “CONMECHYDRO-2020” xalqaro anjuman o‘tkazildi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Suv resurslarini boshqarish tizimini yanada takomillashtirish...

Continue reading