Sog’liqqa bog’liq kasb sohiblari malaka oshirishda

Notiqning muloqot jarayonidagi nutqi va xulqi muhim masaladir. Nutq madaniyatining har ikkala shaklini, og’zaki va yozma nutqni to’la va to’g’ri amalda qo’llay olmagan notiqning maqsadi sarobga o’hshaydi. Pedagog nutq madaniyatining har ikkala ko’rinishi, ya’ni og’zaki va yozma nutq qoidalarini bilishi va amalda qo’llay olishi zarur. Bu bir oylik yoki bir yillik emas, doimiy izlanish va mashq qilish orqali ro’yobga chiqadi. Shuning uchun ham, “SHoir bo’lib tug’iladilar, notiq bo’lib yetishadilar”, – degan gapda katta ma’no bor.

Notiqlik tilsimoti — 8

22 — БОБ.   ҲАР ХИЛ МАСЛАҲАТЛАР

       Маслаҳат № 119. Ҳеч  қачон  таслим  бўлманг, олға  интилинг.

 Ҳар бир инсон ўз олдига бирор мақсад қўйса ва шу мақсад сари чидам билан, иштиёқ билан, матонат билан ҳаракат қилаверса, қийинчиликларга учраган пайтда ҳам чекинмаса, таслим бўлмаса, у албатта ўз мақсадига эришади. Ундай кишининг мақсади бой бўлиш бўлса, бой бўлади, олим бўлиш бўлса, олим бўлади, зўр нотиқ бўлиш бўлса, албатта зўр нотиқ бўлади.

Notiqlik tilsimoti

Yoshi ulug’ insonlar nasihat beradi, yoshlar esa biron muammoni yechish, bilish ma’nosida maslahat so’raydi. Har ikkalasi ta’lim berish va ta’lim olish mazmunini anglatadi. Muayyan maqsadni oldiga qo’yib, unga sabot bilan intilgan inson, albatta maqsadiga erishadi. Intilganga tole yor deyilishi ham bejiz emas. Oddiy sarboz general bo’lishni orzu qiladi, general bo’lishni orzu qilmagan sarboz sarboz emas. Bu ma’lum haqiqat.

Taom hazmi bilan

So’z va ish birligini bilish uchun, inson, avvalo, ilmu amalini to’g’rilashi kerak. “Qonun kuchli muhtojlik undan ham kuchli” — deb yozgandi, Gyote. Muhtojlik ehtiyojmandlik, manfaat ko’rishga intilishdir. Manfaatning ro’yobini esa muloqot orqali yuzaga chiqarish mumkin. Xalq dardiga quloq solish ularning o’y tashvishlari bilan yashash shuning uchun ham odamiylikning muhim mezoni ekanini Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev qayta-qayta uqtirayotganlari bejiz emas. 

Davr barometri

Davr va jamiyat barometri, shubhasizki, ommaviy axborot vositalari xodimlaridir. Ularning o’tkir nigohi va teran tahlilisiz voqea hodisa mohiyatini anglash qiyin. To’rtinchi hokimiyat sifatida e’tirof etilgan jurnalist va sharhlovchilarning faoliyati bugungi kunda ham o’z ahamiyatini yo’qotgan emas. Qaytanga ularning roli yanada oshdi. Harakatlar strategiyasini amalga oshirish jarayonida ularning qizg’in faoliyati katta ahamiyatga molik.

Mas’uliyat va majburiyat mexanizmi

Har bir sohaning o’z mohiyati va xosiyati, mohir ustalari bo’lgan. Ular tajribasi, bosib o’tgan yo’llari ibrat maktabi. Maqbul notiqlar darrov minbarga, xalq istiqboliga oshiqmaganlar. Oldin o’zini shu ishga obdon tayyorlaganlar, o’z ustida ishlab, tinimsiz mashq va tajribalar o’tkazib, ustozlarning ilmu amallari va an’analarini o’zlashtirish asnosida, ma’lum bir malaka, ko’nikma hosil qilganlaridan keyingina amaliyotga o’tganlar.

Zarafat Raximova: Amir Temur va temuriylar davrida ma’naviy-ma’rifiy tarbiyaning rivoji

Temur ilm fan va san’at namoyandalarini o’z himoyasiga olgan. Ma’lum sharoitlar yaratgan, ularning tirikchiligi, ijodiy faoliyatlari davlat hisobiga olingan. Temur davlati sa’yi harakatlari tufayli XIV asr o’rtalari, XV asr boshida Samarqandda astronomiya, tibbiet, riyoziyot, falsafa, tarix kabi fanlar, me’morchilik, adabiyot, san’at, xattotlik va musiqa san’ati gurkirab o’sadi, ko’p olimlar, san’atkorlar yetishib chiqadi.

So’zning ijtimoiy xoslanishi (Aim.uz dan)

Sharq mutafakkirlarining so’zning ijtimoiy xoslanishi  haqidagi qarashlari

  1. Kaykovus va “Qobusnoma” asarida nutq odobi muammolari. Hozirgi vaqtda nutq odobi deb yuritilayotgan nuqtai nazarlar juda qadimda yashab o’tgan ajdodlarimizning tafakkuri mevasi sanaladi. O’tmish yozma obidalarining ba’zilarida nutq va notiqlikning talablari ancha keng aks ettirilganligini ko’ramiz. Bu jihatdan Kaykovusning «Qobusnoma» asarida aytilgan mulohazalar katta ahamiyatga egadir.